Onze thema's

33% van de jongeren (12 t/m 17 jaar) voldeed in 2022 aan de beweegrichtlijnen

44% van de kinderen (4 t/m 15 jaar) wil graag meer buitenspelen

Jongeren (12 t/m 17 jaar) zitten gemiddeld meer uren per dag dan kinderen en volwassenen; namelijk 10,4 uur per dag (2023). Deze jongeren zitten dagelijks voornamelijk veel tijdens schoolles en het maken van huiswerk (gemiddeld 4 uur) en tijdens computer-, tablet- of smartphone-gebruik in de vrije tijd (gemiddeld 2,5 tot 3 uur).

Steeds meer Nederlanders voldoen niet aan de dagelijkse beweegnormen, wat leidt tot een minder vitale en gezonde samenleving. Uit recente cijfers blijkt dat slechts 44% van de bevolking van 4 jaar en ouder aan de beweegrichtlijnen voldoet. Vooral onder pubers en ouderen liggen de cijfers laag, met respectievelijk 33% en 38%. Jongeren tussen de 12 en 17 jaar sporten nog wel het meest (72%), terwijl ouderen van 65 jaar en ouder het minst actief zijn (39%). Er zijn ook grote verschillen in sport- en beweeggedrag afhankelijk van opleidingsniveau en fysieke beperkingen: mensen met een hogere opleiding en zonder lichamelijke beperkingen voldoen vaker aan de beweegrichtlijnen en zijn actiever. Sporten en voldoende bewegen zijn cruciale voorwaarden voor de gezondheid en vitaliteit van mensen. Kinderen en jongeren die sporten zijn actiever en fitter op dat moment, en ook later in hun volwassen leven.

Sport en bewegen zijn essentieel voor de gezondheid en vitaliteit van mensen. Mensen die zich mentaal ongezond voelen, sporten en bewegen minder vaak dan mensen die zich mentaal gezond voelen (Mullier instituut, 2023). Ook is een gebrek aan beweging gekoppeld aan gezondheidsproblemen zoals hart- en vaatziekten, obesitas en diabetes. Sport en bewegen is essentieel voor verschillende waarden, waaronder fysiek, emotioneel, sociaal en intellectueel. Het Human Capital Model (HCM; Kenniscentrum Sport en Bewegen) brengt voor elk van deze waarden de effecten van sporten en bewegen in kaart. 

De dalende trend in sport- en beweegparticipatie heeft ook brede maatschappelijke consequenties, zoals stijgende zorgkosten en een verminderde levenskwaliteit.

Het is van groot belang om de negatieve trend in sport- en beweeggedrag om te buigen. Dit kan door beleid te ontwikkelen dat sporten en bewegen vanaf jonge leeftijd stimuleert, bijvoorbeeld door omgevingen te creëren waarin regelmatig bewegen vanzelfsprekend is. Ook moeten barrières zoals financiële beperkingen en sociale uitsluiting worden aangepakt. Het HCM biedt een framework om de impact van sport- en beweegactiviteiten beter te verantwoorden en om beleid op te baseren. Investeren in sport en beweging is cruciaal om de fysieke, emotionele en sociale waarde voor zowel individuen als de maatschappij te verbeteren.

Vanuit Edam – Volendam Vitaal (EVV) staan wij in contact met diverse stakeholders als het gaat om sport en bewegen. Deze stakeholders zijn de vakleerkrachten bewegingsonderwijs van de diverse scholenkoepels, de sportverenigingen en de uitvoerders en coördinatoren van lokaal sportbeleid, zoals de Sport-Koepel en Sportservice Noord-Holland. 

Met een aantal van deze stakeholders werken wij samen om te komen tot een betere beweegbasis van kinderen. Oftewel het inrichten van de voorwaarden en beweeginterventies ten behoeve van een brede motorische ontwikkeling. 

VOORBEELD

Edam-Volendam Vitaal heeft een cruciale rol gespeeld in het inzetten van vakleerkrachten gym op de basisschool in Edam (Trimaran) en sinds kort Volendam.

In de regio Zaanstreek-Waterland is het mentaal welbevinden van de inwoners over het algemeen redelijk, maar er zijn zorgen over toenemende stress en burn-out klachten, vooral onder jongeren. 

Bron: Gezondheidsmonitor Jeugd 2023

Mentaal welbevinden is cruciaal voor de algehele gezondheid en levenskwaliteit. Het beïnvloedt hoe mensen omgaan met stress, relaties onderhouden en beslissingen nemen. Een goede mentale gezondheid draagt bij aan productiviteit en sociale cohesie.

Edam-Volendam Vitaal wil graag haar steentje bijdragen door zich preventief te richten op het bevorderen van het mentaal welbevinden van de inwoners van de gemeente Edam-Volendam.  Daarom nodigde zij eerder al oprichtster Machteld Huber uit voor een lezing aan onze inwoners en wil zij Positieve Gezondheid een nog stevigere plaats geven in onze gemeenschap. 

In onze gemeente zien we steeds meer aandacht voor gezonde leefstijl door onder andere de JOGG-aanpak. Door samen te werken met kinderopvang, scholen, sportverenigingen, supermarkten en beleidsmakers willen wij een omgeving creëren waarin gezond kiezen makkelijk en vanzelfsprekend wordt. Want gezondheid is geen kwestie van geluk, maar van bewustwording en ondersteuning.

Een goede gezondheid begint bij wat we dagelijks op ons bord leggen. Gezonde voeding speelt een cruciale rol in het voorkomen van chronische ziektes zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten en overgewicht. Als vereniging die zich inzet voor de gezondheid van de inwoners van Edam-Volendam, geloven wij dat bewust eten één van de krachtigste stappen is die je zelf kunt zetten voor een fit en vitaal leven. 

Edam-Volendam-Vitaal geeft sinds september 2021 uitvoering aan de opdracht van de JOGG-regisseurschap in de persoon van Dianne de Lange. 

Middelengebruik blijft een zorg, vooral onder jongvolwassenen. In de leeftijdsgroep van 16 tot 25 jaar heeft 17% in de afgelopen 4 weken cannabis, wiet of hasj gebruikt. Hoewel er geen specifieke cijfers voor volwassenen beschikbaar zijn, wijzen landelijke trends op een stabiel gebruik van alcohol en tabak, met zorgen over toenemend drugsgebruik.

Jongeren op de middelbare school zijn de laatste jaren minder gaan drinken, maar als jongeren drinken is het nog steeds veel; 75% van degene die in de afgelopen maand heeft gedronken, heeft binge gedronken (>5 glazen in korte tijd; Boer e.a., 2022)

GGD Gezondheidsmonitor Jeugd, 2023

Vroeg beginnen met alcoholgebruik heeft aanzienlijke gevolgen voor de sociale, emotionele, en cognitieve ontwikkeling van jongeren. Jongeren die voor hun 14e beginnen met drinken, lopen een verhoogd risico om verslaafd te raken aan andere middelen, zoals harddrugs. Bovendien hebben deze jongeren vaak slechtere schoolprestaties en een grotere kans om vroegtijdig van school te gaan. De stagnatie van de afname en de toename van alcoholgebruik onder jonge tieners onderstrepen de noodzaak van effectieve preventieve maatregelen en interventies om de gezondheid en ontwikkeling van jongeren te beschermen.

Om de stijgende trend van vroegtijdig alcoholgebruik onder jongeren tegen te gaan, zijn diverse initiatieven gelanceerd. Zo is de gemeente Edam-Volendam in 2018 gestart met het programma LEF, geïnspireerd door het IJslandse preventiemodel. Dit programma richt zich op het uitstellen van alcoholgebruik bij jongeren, door middel van gegevensverzameling en het organiseren van activiteiten zoals Weekend Fun Nights. Op nationaal niveau wordt dit model onder de naam Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) verder onderzocht. Deze initiatieven zijn essentieel om inzicht te krijgen in de factoren die invloed hebben op middelengebruik en om effectieve strategieën te ontwikkelen die het alcoholgebruik onder jongeren terugdringen.